Nội dung bài viết Mở Thu gọn
Trước khi động thổ làm nhà, người xưa xét tuổi gia chủ theo ba hạn: Kim Lâu, Hoang Ốc và Tam Tai. Cả ba đều tính theo tuổi mụ, tức số tuổi tính cả năm đang sống, bằng năm làm nhà trừ năm sinh cộng một.
Nếu tuổi không phạm hạn nào thì làm nhà thuận về mặt xem tuổi. Nếu phạm, cách phổ biến nhất là mượn tuổi người khác đứng ra làm. Phần dưới đi qua từng hạn.
Kim Lâu
Kim Lâu tính bằng cách lấy tuổi mụ chia cho 9 rồi xét số dư. Dư 1, 3, 6 hoặc 8 là phạm; dư 2, 4, 5, 7 hoặc 0 là không phạm.
| Số dư | Tên | Ý nghĩa dân gian |
|---|---|---|
| 1 | Kim Lâu Thân | hại chính người đứng ra làm |
| 3 | Kim Lâu Thê | hại người vợ trong nhà |
| 6 | Kim Lâu Tử | hại con cái |
| 8 | Kim Lâu Lục Súc | hại vật nuôi, của cải |
Ví dụ người sinh năm 1990, làm nhà năm 2027: tuổi mụ là 2027 trừ 1990 cộng 1, bằng 38. 38 chia 9 dư 2, nên không phạm Kim Lâu.
Kim Lâu là hạn theo năm, cả năm không gỡ được. Trong một năm phạm Kim Lâu thì không có tháng nào hay ngày nào “chữa” được hạn này. Đây là lý do nhiều người phải mượn tuổi hoặc dời sang năm sau.
Để làm nhà trong năm 2027, các năm sinh sau đây không phạm Kim Lâu: 1970, 1972, 1974, 1976, 1978, 1979, 1981, 1983, 1985, 1987, 1988, 1990, 1992, 1994, 1996, 1997, 1999. Các năm sinh phạm Kim Lâu năm 2027 gồm: 1971, 1973, 1975, 1977, 1980, 1982, 1984, 1986, 1989, 1991, 1993, 1995, 1998, 2000. Quy luật lặp lại theo chu kỳ chín năm, nên nếu năm nay phạm thì thường một hoặc hai năm nữa sẽ hết.
Hoang Ốc
Hoang Ốc xét theo sáu cung: Nhất Cát, Nhì Nghi, Tam Địa Sát, Tứ Tấn Tài, Ngũ Thọ Tử, Lục Hoang Ốc. Ba cung tốt, ba cung xấu.
| Cung | Tốt hay xấu | Ý nghĩa |
|---|---|---|
| Nhất Cát | Tốt | cung tốt nhất, làm nhà thuận |
| Nhì Nghi | Tốt | cung thuận, gia đạo yên ổn |
| Tam Địa Sát | Xấu | dễ hao tổn người và của khi động đất |
| Tứ Tấn Tài | Tốt | chủ tiến tài tiến lộc |
| Ngũ Thọ Tử | Xấu | cung xấu nặng, kiêng khởi công |
| Lục Hoang Ốc | Xấu | nhà dựng lên dễ trống trải, không tụ khí |
Cách đếm: mỗi chục tuổi đứng ở một cung, 10 tuổi ở Nhất Cát, 20 ở Nhì Nghi, 30 ở Tam Địa Sát, 40 ở Tứ Tấn Tài, 50 ở Ngũ Thọ Tử, 60 ở Lục Hoang Ốc. Từ cung của hàng chục, mỗi năm lẻ đi thêm một cung. Tuổi mụ 38: hàng chục 30 ở Tam Địa Sát, đếm thêm 8 cung thì rơi vào Ngũ Thọ Tử, cung xấu. Tuổi mụ 41: hàng chục 40 ở Tứ Tấn Tài, đếm thêm 1 cung là Ngũ Thọ Tử.
Đừng dùng phép “trừ 10 chia 6” hay gặp trên mạng: phép đó bỏ qua bước đặt hàng chục nên lệch ba cung ở các tuổi 20 tới 29, 40 tới 49, 60 tới 69, và báo nhầm tuổi 41, 47 là cung tốt. Cách đếm chi tiết kèm bảng tuổi 2027 có trong bài cách tính Hoang Ốc.
Các phái xét Hoang Ốc nặng nhẹ khác nhau: có nhà chỉ tránh Ngũ Thọ Tử và Lục Hoang Ốc, còn Tam Địa Sát thì cân nhắc tùy việc. Công cụ trên xemngaytot tính cả ba cung xấu là lỗi nặng của năm và ghi rõ tên cung, để gia đình tự cân nhắc.
Tam Tai
Tam Tai là ba năm hạn liên tiếp, rơi vào mỗi nhóm tam hợp một lần trong mười hai năm. Bốn nhóm và ba năm hạn của từng nhóm:
| Tuổi (nhóm tam hợp) | Ba năm Tam Tai |
|---|---|
| Thân, Tý, Thìn | năm Dần, Mão, Thìn |
| Dần, Ngọ, Tuất | năm Thân, Dậu, Tuất |
| Tỵ, Dậu, Sửu | năm Hợi, Tý, Sửu |
| Hợi, Mão, Mùi | năm Tỵ, Ngọ, Mùi |
Năm 2027 là năm Đinh Mùi, nên nhóm Hợi, Mão, Mùi đang ở năm Tam Tai cuối (năm Mùi). Ba năm Tam Tai không nặng như nhau: năm đầu và năm cuối thường nhẹ hơn năm giữa. Nhiều người vẫn làm nhà vào năm Tam Tai đầu hoặc cuối, chỉ tránh năm giữa.
Phạm hạn thì làm sao
Ba cách thường dùng, theo thứ tự ưu tiên:
- Dời năm. Nếu chưa gấp, chờ sang năm tuổi đẹp là gọn nhất. Kim Lâu chỉ phạm rải rác vài năm trong chín năm, nên năm sau hoặc năm sau nữa thường đã đẹp.
- Mượn tuổi. Nhờ một người thân không phạm hạn nào trong năm đó đứng tên làm lễ động thổ, nhập trạch. Người được mượn tuổi làm lễ khấn, cuốc nhát đất đầu tiên, và trên giấy tờ tâm linh coi như chủ sự. Sau khi nhà xong, gia chủ thật làm lễ chuộc nhà, mua lại nhà tượng trưng từ người cho mượn tuổi.
- Hoãn phần động thổ. Với sửa nhà nhỏ không đụng tới nền móng, một số phái cho rằng không cần xét nặng như xây mới. Việc này tùy quan niệm từng gia đình.
Lưu ý khi mượn tuổi: chọn người đàn ông lớn tuổi, còn đủ sức khỏe, quan hệ tốt với gia đình, và trong suốt năm đó không cho ai khác mượn tuổi cùng lúc.
Thế nào là một năm tuổi đẹp làm nhà
Một năm được coi là đẹp để làm nhà khi tuổi gia chủ đồng thời thỏa các điều kiện: không phạm Kim Lâu, không rơi vào hai cung xấu nặng của Hoang Ốc (Ngũ Thọ Tử và Lục Hoang Ốc), và không phải năm Tam Tai giữa. Nếu tránh được cả cung Tam Địa Sát và tuổi không xung với năm đó thì càng thuận.
Trong thực tế ít khi có năm thỏa mọi điều kiện. Thứ tự nhượng bộ thường là: giữ bằng được điều kiện không phạm Kim Lâu, sau đó tránh cung Hoang Ốc nặng, rồi mới tới Tam Tai. Riêng Tam Tai, nhiều gia đình chấp nhận làm vào năm đầu hoặc năm cuối của chu kỳ.
Vì phải soát ba hạn cùng lúc và mỗi hạn lại có cách tính riêng, cách nhanh và ít sai là nhập năm sinh vào công cụ xét tuổi rồi đọc kết luận, thay vì tự tính từng hạn bằng tay.
Vài lưu ý thêm
Làm nhà xét tuổi người trụ cột đứng ra làm, thường là chồng. Nếu chồng phạm hạn mà vợ không phạm, một số phái cho phép vợ đứng tên làm chủ sự, nhưng phần lớn vẫn ưu tiên mượn tuổi một người đàn ông khác.
Nếu đã trót khởi công trong năm phạm hạn, có thể làm lễ tạ rồi tiếp tục, hoặc dừng phần thô cho qua năm rồi làm lễ động thổ lại tượng trưng vào năm đẹp; trường hợp cụ thể nên hỏi người có chuyên môn.
Ba hạn này không áp cho mọi việc. Kim Lâu và Hoang Ốc chủ yếu xét cho làm nhà, sửa nhà và nhập trạch. Cưới hỏi chỉ xét Kim Lâu theo tuổi cô dâu và Tam Tai, không xét Hoang Ốc. Khai trương và mua xe thường không xét cả Kim Lâu lẫn Hoang Ốc, chỉ lưu ý Tam Tai và Thái Tuế.
Đây là quan niệm dân gian và thông thư cổ truyền, mang tính tham khảo. Các phái có chỗ tính và xét nặng nhẹ khác nhau.
Tra tuổi của bạn
Ở trang xem ngày động thổ, nhập năm sinh gia chủ vào ô xét tuổi là biết ngay năm đó có phạm Kim Lâu, Hoang Ốc hay Tam Tai không, kèm giải thích số dư và tên cung. Năm đã hợp tuổi thì bước tiếp theo là chọn tháng và ngày, xem bài chọn ngày làm nhà theo phong tục. Xem thêm cách mượn tuổi làm nhà và Tam Tai và năm tuổi Thái Tuế. Muốn kiểm nhanh một ngày cụ thể có hợp tuổi không, dùng công cụ xem ngày tốt xấu theo tuổi.
